F U L D A

Pierwsze ślady człowieka i osadnictwa można spotkać w okolicach Fuldy już w epoce wczesnego kamienia łupanego. Świadczą o tym osady rolnicze i hodowlane. Jednakże szczyt rozwoju tutejszych lu dzi i ziem przypada na epokę brązu. Znaleziono w okolicy Fuldy około 300 grobów z tej epoki. Bardzo ciekawie wyglądało przechodzenie do następnej epoki, czli żelaza. Mianowice tutejsze ziemie są złożami bazaltu, i jak opisuje ten fakt słynny archeolog i badacz ziemi fuldowskiej, a zarazem załorzyciel tut. Muzeum historii miasta Joseph Vonderau pewnego dnia wybuchł pożar w jednej z wiosek, który strawił ją całą. Jak można sobie wyobrazić bazalt zamienił się w stop, co można również zobaczyć w muzeum. Według Vorderau na ziemiach obecnej Fuldy w latach około 250 –50 pnCh. Rozkwitala cywilizacja celtycka. Zbudowana była tutaj twierdza celtycka na 32 hektarach ziemi i z 1300 metrowym murem, którego szczątki widać do dziś. Ciekawostką są też szczątki murów na jakie natrafił Vorderau przed Katedrą. Są tu oczywiście mury wcześniejszej romańskiej katedry, ale też i wcześniejsze prawdopodobnie frankońskiej posiadłości rycerskiej, która mogła być zburzona przez saksończykow. Św. Bonifacy w swoim liście dopapieża opisuje te tereny jako „pustynna puszcza”.

Oczywiście nie byłoby Fuldy bez wielkiego świętego, patrona Niemiec-Bonifacego. Skoro już o nim mowa, to może przytoczę krótką historię jego życia. Św. Bonifacy urodził się w roku 672/73, najpóźniej 675 w południowo-zachodniej części ówczesnej Brytanii w Królestwie Wessex w miejscowości Crediton. Rodzice na chrzcie nadają mu imię Winfrid, co oznacza przyjźń i radość. W wieku około siedmiu lat zostaje oddany na wychowanie do klasztoru benedyktynów w Exter. Następnie aby pogłębić swoją wiedzę przenosi się do klasztoru w Nursling, tam uczy się życia zakonnego na pismach znanego wówczas Adhelmusa z Malmesbury, a także poznaje Biblię i inne nauki. W wieku około 30 lat został wyświęcony na księdza przez biskupa Haeddi z Winchester, i został nauczycielem w szkole przyklasztornej w Nursling. Z tego czasu pochodzi łacińska gramatyka, którą zredagował wraz ze swoim uczniem Duddo. Później została ona także wraz z klasztorami, które wybudował przeniesiona do Europy. Winfrid nie tylko był nauczycielem, ale także wielkim kaznodzieją. W wieku 40 lat postanawia zostać misjonarzem na kontynencie. Na wiosnę 716 roku udaje się z pielgrymami do Londynu, a następnie przez kanał do Doristat, obecnie Wijk bij Duurstede w Holandii. Miejsce do, którego trafił było centrum handlowym Fryzów. Tu rozpoczoł głoszenie Ewangelii, którą wcześniej (690 r.) św. Wilibrord głosił. W tym czasie pogański książe Radbod pokonał i zajął ziemie chrześcijańskich Franków. Radobod był źle nastawiony do głosicieli Ewangeli, jako religii przeciwników. Dlatego na jesień Winfrid wraca do Brytani do klasztoru Nursling, gdzi zostaje jego opatem.

Późnym latem 718 roku opusza Winfrid ojczyznę po raz drugi, tym razem na zawsze. Jego obecnym celem jest Rzym, gdzie spotyka się 15.maja 719 roku z papierzem Grzegorzem II, i z jego rąk otrzymuje oficjalne pozwolenie na głoszenie misji.Otrzymuje także nowe imię: Bonifacy. 15 maja 719 roku udaje się na północ przez miasto Pavia, gdzie spotyka Króla Longobardów Luitpranda, a następnie przez Brenner do Bawarii. Tu spotyka już co prawda chrześcijan, ale jest jeszcze dużo pogan między nimi. Wreszcie trafia do Turyngii, gdzie wśród pogan rozwija się jedna chrześcijańska wspólnota prowadzona przez domowego kapłana. Rozpoczyna głoszenie kazań i wtedy dochodzi do sporu z owym kapłanem. Nie uznaje on kazań Bonifacego, ponieważ nie ma on autorytetu biskupa.

W tym samym roku opuszcz Turyngię i udaje się w kierunku Mainz. W tym czasie dowiaduje się o śmierci Radoboda i udaje się do Utrecht, gdzi wraz z arcybiskupem Willibrordem przygotowuje misję wśród Fryzów.

W 721 roku opuszcza Utrecht i udaje się ku granicy z Saksonią. Po drodze zatrzymuje się w zamku Amöneburg, gdzi u jego podnuża zakłada klasztor i udaje się na misję do Hesji. Tutaj naucza tysiące pogan.

Latem 722 roku wysyła Bonifacy swojego ziomka Bynnana do Rzymu, aby złożył relację z prowadzenia misji. W odpowiedzi papież nakazuje powrót Bonifacemu. Bonifacy wraca i 30 listopada wyświęcony zostaje przez papieża Grzegorza II na biskupa ziem, w których głosi Ewangelię. Na początku roku 723 powraca przez Alpy do Hesji. Lat 723-724 to lata wzmożonej pracy duszpasterskiej Bonifacego. Tworzy pierwszy Kościół adoptując do tego świątynię pogańskiego boga Donara. Kościół ten otrzymuje za patrona św. Piotra.

W roku 725 udaje się Bonifacy do Turyngii, ale wcześniej w miejscowości Fritzlar zakłada pierwszy klasztor w Hesji. W Turyngii spotyka się ponownie z problemami, ale teraz jako biskup, pomimo braku pomocnikłw radzi sobie doskonale i zkłada trzeci klasztor w miejscowości Ohrdurf.

Bonifacy jest także reformatorem kościoła frankijskiego. Dokonuje podziału nowych krajów na biskupstwa. Po śmierci Grzegorza II papież Grzegorz III nadaje mu w roku 732 tytuł arcybiskupa. Otrzymuje prawo do wyświęcania biskupów.

W latach 733-735 podróżuje Bonifacy po Bawarii, i odwiedza poszczególne klasztory.

Latem roku 737 udaje się po raz trzeci do Rzymu, gdzie papierz Grzegorz III ustanawia go swoim Legatem na ziemiach misji. W roku 739 ustanawia biskupstwa w Sazburg, Regensburg, Passau i Freising, natomiast w roku 742 biskupstwa dla Turyngii i Hesji w Büraburg, Erfurt, Würzburgi troszkę później dla Bawarii bisupstwo w Eichstätt.

Lata 742-744 to lata reformowania kościoła przez Bonifacego.

Bonifacy zapragnął wybudować klasztor-wzorzec na nowych chrześcijańskich ziemiach. Podczas jego podróży poprzez lasy Buchoni natrafia na dawne grodzisko królewskie w górnej Fuldzie, które idealnie pasowało do jego planów. 12 marca 743 roku jego uczeń Sturmius wraz z innymi konfrtrami stawiają krzyż w miejscu, gdzie stanąć ma klasztor. Zbudowany został na górze Bischofsberg, która w późnym średniowieczu zmieniła nazwę na Fruenberg. Klasztor ten staje się dla niego ulubionym miejscem modlitwy i odpoczynku. W liście do papieża z roku 751 prosi o możliwość zamieszkania w klasztorze na starość, a także oddaje go pod bezpośrednie zwierzchnictwo papieżowi. Pierwszym opatem klasztoru zostaje jego ulubiony uczeń z Bawarii Sturmius.

W roku 753 80-cio już letni Bonifacy udaje się jeszcze raz na misję do Fryzów. Rozpoczyna swoją podróż statkiem po Renie. W miejscowości Utrecht zatrzymuje się i mianuje swojego ucznia Eobana na biskupa, tam też przeczekuje zimę. Na początku 754 wyrusza wraz z konfratrami dalej na północ, by w końcu osiągnąć wybrzeże, gdzie w okolicach rzeki Doorn i miejscowości Dokkum rozbić namioty i swoją misję rozpocząć. Praca ta przyniosła swoje owoce. Na Zielone świątki tego roku zaprosił Bonifacy neokatechumenów na ich pierwszy chrzest, a następnie na najbliższą środę na bieżmowanie. Niestety bieżmowanie to nie odbyło się, gdyż 5 czerwca uzbrojona horda pogańska żądna łupów napadła ma ich obozowisko i wyrżnęła wszystkich, wraz z Bonifacym. Jak opisuje w IX w. ksiądz z Untrecht Bonifacy bronił się nie mieczem, lecz książką, którą położył na głowie, i którą przeszył miecz poganina. Kiedy złe wieści o śmierci misjonarzy dotarły do Frankoni, panowie zienscy wysłali natychmiast ekspedycję wojenną do Dokkum. Na miejscu znaleziono tylko ciała i porozrzucane książki. Ciało Bonifacego popłynęło statkiem do Utrechtu, a następnie 4 czerwca 754 dotarło do Mainz i dalej przez Kalbach do Fuldy. W Fuldzie 9 czerwca 754 roku zostało złożone pod głównym ołtarzem kościoła, który Bonifacy sam poświęcił. W 779 roku umiera pierwszy opat Sturmius, za którego rządów mieszkaóo w klasztorze 400 mnichów. Jego następca wybudował nowy kościół, który został w roku 819 poświęcony i był największym po tej stronie Alp w ówczesnych czasach.

To by było tyle o św. Bonifacym, mam nadzieję, że przybliżyłem trochę jego życie. A teraz dalej o Fuldzie.

Średniowiecze w Niemczech, to okres wzmożonych walk między księstwami i królestwami. Nie ominęły one także i Fuldy. Klasztor fuldowski był także jednym z zamków, jak to w ówczesnym czasie bywało. Zarządzany był przez opata Bertho, który walczył z wszystkimi rycerzami dookoła, aż wreszcie 18 marca 1277 roku podczas Nabożeństwa został sam zabity w kościele.

Także i tego regionu nie ominęła reformcja. Kiedy w roku 1541 Reichstag w Regensburgu zarządził reformę Kościoła, w Fuldzie opatem był Phillipp Schenk, który właściwie nie był zbyt z nich zadowolony. Dlatego aby zaspokoić ówczesny rząd podejmuje wyzwanie reformy wraz z Georgiem Witzel, który wcześniej był wielkim zwolennikiem reformy szczęśliwie nawróconym. Reforma ta dotyczyła przede wszystkim nauki duchowej i teologii księży. Należało do nich studiowanie Słowa Bożego i jego tłumaczenie wiernym. Teologia pozostała jednak rzyska. Nakazywała nauczania religii i prawd wiary. Utworzyła specjalną administrację do Sakramentów, która miała za zadanie tłumaczenie ich wiernym. Ustanowiono również język niemiecki podczas liturgii, a także rozdawano komunię w dwóch postaciach.

W 1678 roku Konwent wybiera 77 ksęcia-opata Ernsta Arnolda Dietricha von Droste. Ten nowy opat już od pirwszych dni rządzenia napotyka się na opór ze strony swojego rywala Bernharda von Galen, który nasyła na Fuldę dziesięć kohort rycerzy. Jednakże papież ratuje opata Placidusa, jak się nazywał po przyjęciu urzędu, swoją bullą. Placiduss wprowadza zmniejszony podatek, a jego klasztor żyje w prawdziwym ubustwie. On sam chodzi w habicie benedyktynów, i jedynie po krzyżu na piersiach można poznać, że jest opatem. Opat ten przysłużył się Fuldzie wybudowaniem ratusza, który to oddano w 1691 roku do użytku . Budowało go dwóch cieśli, którzy byli dla siebie konkurencją w mieście Johannes Ochs i Johann Adam Mott. Jednakże w roku 1681 podczas prac Johann ożenił się z córką Johannesa Barbarą Ochs. Opat Placiduss umarł w roku 1700, pozostawiając całkowicie pustą kasę w klasztorze.

Kolejnym opatem zostaje Adalbert von Schleiffras, który zasila pustą kasę o 600 000 talarów. 4 września 1700 roku podpisuje z architektem z Bamberg Johannem Dientzenhoferem kontrakt na przebudowę posiałości książęcych. Dientezhofer powrócił właśnie ze studiów w Rzymie, gdzie zafascynowany był sztuką baroku. W 1704 roku podpisuje umowę o przebudowie Katedry, 1707 stają pierwsze mury, a w 14 sierpnia 1712 roku opat święci nową Katedrę.

Chciałbym teraz opisać troszkę o samej Katedrze.

 Została ona zbudowana na obrysie starej bazyliki karolińskiej, np.: wieże są pozostałością po starej bazylice, tylko na nowo otynkowane. Kaplica Maryjna i zakrystia dobudowane zostały do starej wschodniej poprzecznej nawy kościoła.Także żrodkowy przepust i boczne nawy są na starym obrysie. Wreszcie kierunek kościoła na zachód (zamiast na wschód jak zwykle), łącząc z zarysem daje nam jego wizerunek i możliwość zrozumienia.

Fulda w początkach IX w zaczęła przeżywać problemy. Jako opat-książę zasiadł Adalbert von Harstall, jednakże do jego posiadłości rościli sobie prawa również i inni książęta, jak Erbstthaler von Holland i Wilhelm I von Hessen-Kassel. Jednak w 1802 roku związki Wilhelma z Napoleonem nie były jeszcze tak mocno zacieśnione, tak wię Fulda mogła rozwijać się w swoim baroku dalej. Od 1819 roku rozpoczęto przebudowę zmkowych komnat z baroku na klasycyzm. Napoleon rozpoczyna reformować Europę. Dla Fuldy oznacza to początkowo panowanie Francuzów (1806), następnie przejście pod rządy księcia z Frankfurtu (1810), i na koniec panowanie Austrii (1813). Ponownie dał o sobie znać Wilhelm I. Fulda przechodzi pod jego panowanie na 50 lat, jako uzdrowiskowa Heska prowincja (1816). Opat Albert był ostatnim opatem-księciem we Fuldzie (oficjalnie od 1802 roku z nakazu Napoleona). Wilhelm I wprowadza rządy monarchistyczne, natomiast za panowania jego syna we Fuldzie Wilhelma II (1834) powstaje nowoczesne miasto z takiż samym rządem. Mianowicie w roku1835 Daniel Mackenrodt zostaje pierwszym burmistrzem miasta. W 1866 roku znalazł się Kurort Hessen w konflikcie z Austrią i Prusami. Po kolejnych odżuconych propozycjach sojuszu król Prus przeprowadza krótki proces, po czym dokonuje aneksji ziem księstwa.

Fulda w roku 1832. Cała Europa przeżywa przełom, który także odbija się i w Fuldzie. Mieszczaństwo zaczyna się formować na wzór sąsiadów Francji. Król Karl X ściąga koronę i ogłasza się Królem mieszczan. 27 maja w Maxburg koło Hambach tworzy się pierwszy manifestacja z hasłem: „Ponowne narodziny Niemiec w wolności i pokoju”. Ta idea zainspirowała także mieszkańcąw Fuldy, którzy tworzą „Towarzystwo Obywateli Fuldy”. To stowarzyszenie prztrwało do dzisiaj.

Fulda pomimo przyłączenia do „Wielkiej Rzeszy” pozostała w opozycji przeciw rządowi, z jej partiami centro-prawicowymi działała sciśle w porozumieniu z Kościołem.

W 1932 roku po wyborach okazało się, że w Fuldzie faszyści zajęli bardzo mało miejsc. Po wyborach komunalnych, które odbyły się 12 marca 1933 Fulda zaliczała się do dwudziestu państw, o najniższej liczbie mandatów dla NSDAP. W nocy 11 grudnia  1933 roku horda SS-manów niszczy drukarnię i pokoje redakcyjne „Gazety Fuldowskiej”, a następnie obsadza swoimi ludźmi.

11-steg września 1944 roku nastąpiło pierwsze bombardowanie Fuldy, a następnie ofensywa Amerykanów, która doprowadziła do wyzwolenia miasta. Miasto legło w ruinach.

To chyba tyle na temat historii miasta. Mam nadzieję, że nie zanudziłem. Pragnę jeszcze pokrótce opisać o kościele św. Michała.

Kościół św. Michała leży na terenie dawnego cmentarza klasztornego. W 820 roku rozpoczęła się budowa kaplicy cmentarnej obok klasztoru, którą ukończono poświęceniem 15.1.822 roku. W 915 roku po najeździe Węgrów zostaje zniszczona kaplica na Petersbergu (św. Lioba), a także kaplica cmentarna św. Michała, a następnie odbudowana. 1092 roku dobudowane zostają nowe ołtarze i wieże, a także zamieniony kościół na probostwo, które jest ciągle aż do1829, kiedy to utworzona zostaje diecezja Fulda, i kaplica zamieniona na kaplicę domową. Na pewno jest to najstarszy zachowany kościół z okresu karolingów, szczególnie dolne jej poziomy, a więc krypta i jej środkowa kolumna. Dalsze mury to odpowiednio romański, gotycki i barokowy styl.

[fulda::Strona o miescie Fulda] [Fulda Historia] [Fulda Zabytki] [Fulda Rzeka] [Fulda Opony]

Feng Shui Fulda